باب 1 الأسد و الثّور * باب 6 السّنّور و الجرذ باب 2 الفحص عن امر دمنة * باب 7 الاسد و ابن آوى باب 3 الحمامة المطوّقة * باب 8 القرد و السّلحفاة باب 4 البوم و الغربان * باب 9 الأسوار و اللّبوة باب 5 الملك و الطّاير فنزة * باب 10 الناسك و الضّيف و آنچه از جهت پارسيان بدان الحاق افتاده‌ست بر پنج بابست : باب 1 برزويه الطبيب * باب 3 البلار و البراهمة باب 2 الناسك و ابن عرس * باب 4 السّائح و الصّائغ باب 5 ابن الملك و أصحابه [ 3 - تمهيد بزرجمهر ] « ابتداى كليله و دمنه ، و هو من كلام بزرجمهر البختكان [ 1 ] اين كتاب كليله و دمنه فراهم آوردهء علما و براهمهء هند است در انواع مواعظ و ابواب حكم و امثال ، و هميشه حكماى هر صنف از اهل عالم ميكوشيدند و بدقايق حيلت گرد آن ميگشتند كه مجموعي سازند مشتمل بر مناظم [ 2 ] حال و مآل و مصالح معاش و معاد ، تا آنگاه كه ايشان را اين اتّفاق خوب روى نمود ، و بر اين جمله وضعي دست داد ، كه سخن بليغ بإتقان بسيار از زبان بهايم و مرغان و وحوش جمع كردند ، و چند فايده ايشان را در آن حاصل آمد : اوّل آنكه در سخن مجال تصرّف يافتند تا در هر باب كه افتتاح كرده آيد بنهايت اشباع برسانيدند ؛ و ديگر آنكه پند و حكمت و لهو و هزل بهم پيوست تا حكما

--> [ 1 ] . ( 10 ) تمهيد بزرجمهر بختكان را در ميان « افتتاح كتاب » كه از ابن المقفّع است آورده ، و ختم گفتار ابن المقفّع بعد از نقل اقوال بزرگمهر مىشود . بين فهرست ابواب و اين باب بزرجمهر يك جملهء حمد و نعت بود كه آن را به آخر گفتار ابن المقفّع نقل كردم . در عنوان اين باب نسخهء اساس « بزرجمهر بن البختكان » دارد ، و حال آنكه الف و نون در بختكان خود نشان نسبت خانوادگي است . چون لفظ « ابن » زائد مينمود و در نسخهاى معتبر ديگر هم نبود آن را حذف كردم . [ 2 ] . ( 13 ) مناظم اينجا بمعني « آنچه موجب نظم و ترتيب نيكو در جريان كارها باشد » به كار رفته است . ص 29 ح برس 6 و ص 23 ح برس 12 نيز ديده شود .